Thủy đậu sẽ ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi, trong đó trẻ em sẽ dễ bị tổn thương hơn. Dù nó thường được xem là căn bệnh nhẹ nhưng không thể nào bỏ qua khả năng biến chứng. Vậy, bệnh thủy đậu có lây không? Phía dưới đây các bác sĩ chuyên khoa giải thích rõ về căn bệnh này, quý độc giả hãy cùng nhau tìm hiểu nhé!
Tìm hiểu về thời gian ủ bệnh thủy đậu
Thủy đậu được biết đến là bệnh gây ra bởi virus thủy đậu (Varicellavirus), sẽ xảy ra ở trẻ nhỏ, virus này còn là nguyên nhân gây ra bệnh zona ở người lớn. Bệnh diễn biến cấp tính với biểu hiện sốt nhẹ và phát ban. Ban mọc nhiều đợt trên cùng một vùng da nên có thể thấy chúng ở rất nhiều lứa tuổi khác nhau từ nốt sần, bọng nước trong và bọng nước đục cho đến nốt vảy.
Cũng như những bệnh nhiễm khuẩn lây bằng đường không khí giọt nhỏ, mức độ mắc thủy đậu sẽ coa hơ trong những tháng lạnh. Dịch thủy đậu cũng có tính chất chu kỳ nhất định như dịch sởi.
Thời gian ủ bệnh: từ khoảng 2 đến 3 tuần, thông thường 14 – 16 ngày.
Thời gian lây truyền: dài nhất sẽ kéo dài 5 ngày, nhưng thường là từ 1 – 2 ngày phát ban và không quá 5 ngày sau khi xuất hiện lớp bọng nước đầu tiên. Mức độ lây truyền có thể sẽ kéo dài hơn so với những người bị thay đổi miễn dịch. Tỷ lệ tấn công thứ phát đối với người cảm nhiễm sống cùng trong gia đình sẽ là 70 – 90%. Bệnh nhân zona có thể lan truyền bệnh trong một tuần sau khi mọc ban. Cơ thể cảm nhiễm có thể bị mắc bệnh sau khi phơi nhiễm từ 10 – 21 ngày.
Tìm hiểu rõ thông tin bệnh thuỷ đậu có lây không
Bệnh thuỷ đậu có lây không? Đối với căn bệnh thủy đậu rất dễ bị lây. Thủy đậu sẽ do virus Varicella-zoster (VZV) gây ra, sẽ có khả năng lan truyền mạnh ở trong cộng đồng, nhất ở người chưa từng mắc hoặc chưa được tiêm chủng. Bệnh lý này thường biểu hiện một số các vấn đê về sức khỏe như sốt, mệt mỏi, có xuất hiện ban mụn nước ngứa rải rác toàn thân. Trong giai đoạn cấp tính, người bệnh sẽ có lượng virus trong dịch mụn và ở đường hô hấp đủ để lây sang người khác.
Bệnh thủy đậu lây qua những con đường nào?
Bệnh thuỷ đậu có lây không? Thủy đậu lây chủ yếu qua đường hô hấp (giọt bắn, khí dung), qua tiếp xúc trực tiếp với dịch nốt phỏng. Virus có thể truyền từ khoảng 1-2 ngày trước khi xuất hiện ban đến khi tất cả nốt phỏng đã đóng vảy, do đó người bệnh vẫn lây trong giai đoạn tiền phát và toàn bộ giai đoạn có nốt bọng nước.
Tin nóng 24h hôm nay cũng đã tổng hợp những đường lây truyền chính gồm có:
- Đường hô hấp: virus có trong những giọt tiết đường hô hấp và có thể phát tán khi người nhiễm ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Các giọt nước này có thể truyền trực tiếp sang người khác khi hít phải, nhất là ở trong môi trường kín và sẽ tiếp xúc gần. Điều này sẽ giải thích tại sao thủy đậu dễ bùng phát ở trong gia đình, trường học hay cộng đồng đông người.
- Tiếp xúc trực tiếp với dịch nốt phỏng: khi nốt phỏng vỡ, dịch có chứa virus có nguy cơ lây nếu như chạm vào da hay vùng niêm mạc của người khác. Việc chạm tay rồi đưa lên mắt, mũi hay miệng chính là con đường xâm nhập phổ biến.
- Tiếp xúc gián tiếp: vật dụng hay bề mặt có dính bịch nốt phỏng (như chăn, gối, quần áo, đồ chơi) có thể sẽ là nguồn nhiễm nếu như người khác chạm vào rồi chạm vào mặt. Hay mặt khác so với đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp thì tiếp xúc gián tiếp có nguy cơ thấp hơn.
- Lây từ người đang bị zona: zona là do virus thủy đậu tái hoạt động, do đó người chưa từng mắc thủy đậu và chưa được tiêm vắc xin vẫn có thể bị lây thủy đậu khi tiếp xúc trực tiếp với dịch từ nốt zona của người khác. Sẽ khác với thủy đậu, zona thường sẽ không lây qua đường hô hấp và chỉ lây khi nốt còn ướt, hết lây khi đã đóng vảy. Người mắc bệnh zona nên che kín vùng tổn thương và nên tránh tiếp xúc gần với trẻ nhỏ chưa tiêm vắc xin, phụ nữ đang mang thai chưa có miễn dịch và người suy giảm miễn dịch.
- Truyền từ mẹ sang con: nếu như người mẹ nhiễm trong thai kỳ hay ngay sau khi sinh, virus có thể sẽ truyền cho thai nhi hoặc trẻ sơ sinh với nguy cơ dẫn đến “hội chứng thủy đậu bẩm sinh” nếu như người mẹ nhiễm bệnh ở nửa đầu thai kỳ (trước tuần 20).
Người bệnh sẽ có khả năng lây từ khoảng 1 – 2 ngày trước khi phát ban (khi mới có triệu chứng hệ thống như sốt, chưa có nốt), tiếp tục lây cho đến khi toàn bộ những nốt phỏng khô và đóng vảy. Vì vậy, chỉ dựa vào việc chưa thấy ban mà cho là không lây là không an toàn về mặt kiểm soát nhiễm. Đối với người đã tiêm vắc xin, nếu như vẫn mắc bệnh, biểu hiện thường nhẹ hơn và khoảng thời gian lây có thể ngắn hơn nhưng sẽ không loại trừ hoàn toàn về nguy cơ truyền bệnh.
Bệnh thủy đậu dễ lây nhất khi nào?
Được biết thời điểm lây mạnh nhất thường sẽ rơi vào giai đoạn đầu của bệnh. Người bệnh bắt đầu sẽ có khả năng lây từ khoảng 1 – 2 ngày trước khi xuất hiện phát ban, tiếp tục lây cho đến khi từng tổn thương da đã khô và đóng vảy hoàn toàn.
Hay nói một cách dễ hiểu, sẽ có 3 giai đoạn lây bệnh thủy đậu. Trước tiên sẽ là giai đoạn tiền phát, xuất hiện khoảng 1 – 2 ngày trước khi phát ban. Khi đó, người bệnh thường chỉ có triệu chứng sốt nhẹ, mệt mỏi nhưng virus đã bắt đầu đào thải qua đường hô hấp nên cũng dễ lây truyền sang người khác. Tiếp đến, sẽ là giai đoạn phát ban đầu tiên, khi virus bắt đầu được thải ra nhiều qua đường hô hấp. Cuối cùng sẽ là giai đoạn mụn nước và đóng vảy, khi toàn bộ nốt đã khô, nguy cơ bị lây nhiễm cũng sẽ giảm nhưng vẫn nên cẩn thận khi tiếp xúc với mọi người.
Làm sao để không bị lây thủy đậu?
Từ góc nhìn lâm sàng, phòng ngừa bệnh thủy đậu phải đi theo 2 hướng song song: phòng ngừa virus tiếp xúc với cơ thể và sẽ tạo miễn dịch chủ động cho người chưa có bảo vệ. Tiêm vắc xin thủy đậu chính là giải pháp phòng bệnh hiệu quả, nhất là đối với trẻ nhỏ và người lớn chưa từng mắc bệnh hoặc chưa được tiêm chủng.
Nếu như đã lỡ tiếp xúc gần với người mắc bệnh thủy đậu mà bản thân vẫn chưa được tiêm vắc xin và chưa từng mắc bệnh, nên tiêm vắc xin càng sớm càng tốt, trong vòng từ 3 – 5 ngày sau khi tiếp xúc thì vẫn có thể không bị mắc hoặc nếu có mắc thì nhẹ hơn.
Đối với phụ nữ mang thai chưa có miễn dịch, trẻ sơ sinh có mẹ mắc bệnh thủy đậu quanh lúc sinh và người bị suy giảm miễn dịch thì không tiêm được vắc xin sống, nên liên hệ cơ sở Y tế ngay trong vòng những ngày đầu nhằm được cân nhắc sử dụng globulin miễn dịch hoặc thuốc kháng virus dự phòng. Trường hợp không rõ mình đã từng mắc thủy đậu hay chưa có thể tiến hành xét nghiệm kháng thể IgG kháng varicella-zoster để biết chắc.
Trong đời sống hàng ngày, mọi người nên tránh tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh, nhất là từ 1 – 2 ngày trước khi họ nổi ban cho đến khi toàn bộ nốt phỏng đã khô vảy. Là giai đoạn người bệnh có thể lây mạnh qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp với dịch từ mụn nước, nên chỉ cần ở trong không gian kín cũng sẽ có nguy cơ bị nhiễm bệnh.
Trong gia đình có người bị thủy đậu, nên để họ ở trong phòng riêng, hạn chế sử dụng chung đồ cá nhân như khăn mặt, ly uống nước, chăn gối và quần áo. Người chăm sóc nên rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc, đeo khẩu trang Y tế và tránh để phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh hoặc người suy giảm hệ miễn dịch tiếp xúc với ca bệnh.
